OUP-directeur: ‘Ebooks gedoemd te mislukken’

Doordat ebooks niet grootschalig voor verschijning ingekocht worden door boekhandels, zoals bij gedrukte boeken, zullen reguliere uitgeverijen nooit in staat zijn de fondsen bijeen krijgen om rendabel elektronische boeken te kunnen uitgeven. Dat stelt Oxford University Press-directeur Evan Schnittman op zijn blog.

Schnittman illustreert om zijn argument te onderbouwen eerst de huidige werkwijze binnen de trade publishing, ofwel uitgeverijen van commerciële titels. Een auteur wordt via een agent ondergebracht bij een redacteur, die de titel verwerft en een voorschot uitkeert over de toekomstige royalty’s. De uitgeverij verzorgt dan de redactie, opmaak, productie en distributie van het boek.

Terwijl het productieproces in volle gang is probeert de uitgever zoveel mogelijk boeken per aanbieding aan boekhandels te verkopen. Om de boekhandel te verleiden zoveel mogelijk boeken in te kopen krijgt de boekhandel ‘recht van retour’; onverkochte boeken mogen dan zondermeer teruggestuurd worden naar de uitgeverij. Op die manier genereren uitgeverijen nog tijdens het productieproces een financiële buffer waarmee het risico van de uitgave deels gedekt wordt.

Geen financiering vooraf
Bij ebooks is de situatie anders. Een ebook wordt eigenlijk op consignatiebasis verkocht; pas op het moment dat ebook verkocht wordt aan een eindgebruiker, ontvangt de uitgever een deel van de opbrengst. Natuurlijk zal er geen sprake zijn van retouren, maar er is ook geen sprake meer van een cashflow vooraf, zoals bij het gedrukte boek het geval was. Daarnaast staan de prijzen van elektronische uitgaven onder druk, mede gevoed door de idee dat alles wat digitaal is, gratis of goedkoop zou moeten zijn.

Ebooks kennen weliswaar geen druk-, opslag- of distributiekosten, maar vaak wordt vergeten dat de redactie, marketing en voorschotten nog steeds een aanzienlijke investering vergen van de uitgever. Bovendien zijn er ook extra kosten verbonden aan elektronisch uitgeven, zoals kosten voor conversie, databasebeheer, invoer van metadata, et cetera.

‘Ebooks must fail’
Kort gezegd: ebooks zijn niet gratis, het kost over het algemeen net zoveel geld om een ebook uit te geven als een gedrukt boek (soms zelfs meer), maar de uitgeverij moet het stellen zonder de inkomsten uit de verkoop per aanbieding vooraf. Hoe kan een uitgeverij voorschotten uitkeren aan auteurs, investeren in redactie, marketing, databasebeheer en conversie, als daar geen directe cashflow tegenover staat?

Schnittman concludeert dat, tenzij er een radicaal nieuw businessmodel uitgevonden wordt, commerciële uitgeverijen niet zullen overleven als zij volledig overstappen op ebooks. Hij ziet meer heil in een p+e aanpak (print plus electronic), waarbij het gedrukte boek wordt aangevuld door een digitale versie. Uitgevers van consumentenboeken die alleen digitaal worden uitgebracht zijn gedoemd te verdwijnen: ‘ebooks must fail’.

Repliek
Op zijn blog roept bovenstaande redenering heftige reacties op. “Ja, de wereld verandert. Ja, aanpassing zal nodig zijn. Je hebt je best gedaan om aan te tonen dat het oude systeem niet zal werken in de digitale wereld van ebooks. Wellicht onbedoeld heb je een sterk argument aangedragen om de verkoop van digitale content op een nieuwe manier aan te pakken, in plaats van oude werkwijzen te blijven hanteren”, zegt ene Rick.

Bowerbird is nog stelliger in zijn reactie: “Uitgevers waren inderdaad nodig, in het verleden. Bedankt voor jullie inspanningen om vele mooie gedrukte boeken op de markt te brengen. Maar jullie diensten zijn niet langer nodig, dus jullie kunnen je met jullie jachten en gouden horloges terugtrekken op de Bahamas.”