Een maand lang lezen op de iPad: mijn ervaringen

Laat ik beginnen met te verklappen dat ik mijn ouwe vertrouwde eInk reader, een Cybook Gen3, niet meer heb aangeraakt sinds Apples gadget werd afgeleverd. De Cybook, een paar maanden geleden in mijn beleving nog het toppunt van high-tech digitaal leesgerei, maakt nu de indruk uit de vorige eeuw te stammen. Niet eens zozeer vanwege het feit dat het scherm zwart/wit is; het gebruiksgemak en de snelheid halen het bij lange na niet bij de doordachte user interface en de snelheid van de iPad.

Het is opmerkelijk hoe snel je de nadelen van een lcd scherm vergeet, als je eenmaal aan de iPad gewend bent. Het scherm van de iPad reflecteert vreselijk, lezen in de zon is er niet bij. Het scherm zit bovendien snel vol met vingerafdrukken. Daarbij is de iPad nogal zwaar (700 gram, vergeleken met de nog geen 200 gram die de Cybook weegt), dus je houdt hem niet graag lang in één hand vast. Nogal matige eigenschappen voor een apparaat dat pretendeert prima geschikt te zijn als ereader.

In zonlicht zie je pas goed hoe reflecterend het scherm van de iPad is

Gek genoeg zijn al die nadelen nog niet eens zo van invloed op mijn beoordeling van de iPad als ereader. Het multifunctionele, interactieve karakter van de iPad heeft een veel negatievere impact op mijn leesgedrag. Je hebt continu de neiging om even op internet te surfen, je email te checken of tussendoor te twitteren, terwijl je aan het lezen bent. Het is lastig om je aandacht bij het boek te houden, met al die cognitieve verleidingen op de achtergrond.

Dat is bij non-fictie niet zo heel erg. Sterker nog, het is heerlijk om dan tussentijds dingen op te kunnen zoeken of een interessante passage door te mailen. Vooral blij ben ik met de mogelijkheid om pdf files te lezen. Na tientallen ebooks te hebben gelezen die er allemaal hetzelfde uitzien, door de beperkingen van ePub als het gaat om vormgeving, is het een verademing om ebooks in hun ouderwetse boekenopmaak te lezen. Heerlijk, zo’n witmarge rondom. Fantastisch, die kleurenpracht bij full-color pdfs. Geweldig, al die mooie lettertypen en layouttechnische aandacht voor verhoudingen.

Een 'traditioneel' boek (17x24 cm), naast de iPad versie. Hier komt de kleurweergave van de iPad tot z'n recht

Als het gaat om het lezen van RSS feeds is de iPad echt onmisbaar. Ik volg zo’n twintig blogs in mijn feed reader, de meeste daarvan bieden zogenaamde full article feeds aan. Je krijgt dan netjes de nieuwste blogposts te zien, met afbeeldingen, embedded video, werkende links en al. De artikelen van je laptopscherm lezen is niet echt aangenaam, en op de iPhone was het een beetje behelpen, met het kleine scherm. Maar op de iPad is het lezen van RSS feeds echt een feest. Je gaat er ook bij zitten alsof je met een tijdschrift te maken hebt.

Voor het lezen van een roman of spannend boek, of het doorploegen van een manuscript waar je echt je aandacht bij moet houden (voor m’n werk als uitgever), is de iPad echter niet geschikt, vind ik. Bij ‘immersive reading’ ga je je storen aan het gewicht van de tablet, het spiegelen van het scherm en de achtergrondverlichting. En, zoals hierboven al gezegd, het is moeilijk om jezelf te dwingen niet ‘even’ tussendoor je mail te bekijken of ‘even’ te internetten. Voor je het weet ben je weer uren aan het surfen en vergeet je wat je überhaupt aan het lezen was.

Een categorie die nog overblijft, zijn ebooks die optimaal gebruik maken van het kleurenscherm en de interactieve mogelijkheden die de iPad biedt. Zo heb ik een leuke app van Alice in Wonderland gedownload, waar allemaal interactieve grapjes in zitten, en heb ik een mooie interactieve app van het magazine Popular Science geïnstalleerd. Die roepen veel Ooohhhs en Aaahhhs op, als ik ze aan andere mensen laat zien, maar ik neem ze niet echt serieus als containers van (intellectuele) informatie. Te veel vorm, te weinig focus op de inhoud.

Veel interactief geweld met de Alice app

Zou ik nog zonder iPad willen? Nee, voor het lezen van informatieve teksten en blogs heeft het apparaat echt z’n plek veroverd tussen laptop en iPhone. Om over surfen en het bezig zijn met social media nog niet te spreken. Maar voor het met volle aandacht lezen van literair werk, thrillers en romans, schakel ik toch liever terug naar het papieren boek. “Niet naar de eInk reader?”, hoor ik je denken. Nee, want daar mis ik eigenlijk toch best wel de originele opmaak van het boek. De iPad heeft me op dat vlak teveel verwend, en nu wil ik niet meer terug.