14-07-10 9:55
Onlangs bedacht ik me hoe digitaal onze uitgeverij eigenlijk al opereert. Contacten met auteurs lopen veelal via de email. Acquisitie van nieuwe titels gaat via onze website, via Google Adwords en tegenwoordig zelfs via twitter en LinkedIn. Bestanden van redactie en vormgevers vliegen rond via ftp servers. Digitale drukproeven bekijk ik op de iPad. Alleen ons eindproduct, het boek, is nog fysiek. Maar ook hier komt langzaam verandering in.
Het uitgeven van een boek was zo’n tweeënhalf decennium geleden – toen Eburon werd opgericht- een 100% fysiek proces; een redacteur werkte een manuscript van een auteur uit op een typemachine, verzond dit per post naar een zetter, die er samen met een lithograaf ‘camera ready’ kopij van maakte, wat vervolgens door de drukker werd gefotografeerd en op drukplaten gezet. Via ozalid proeven (die ook weer heen en weer gestuurd moesten worden) kon de auteur controleren of alles correct op plaat stond, en daarna werd het boek gereproduceerd.
Met de introductie van de pc en later de laserprinter verdwenen er al een aantal fysieke handelingen uit deze keten; sommige auteurs begonnen hun manuscript zelfs aan op diskette aan te leveren, en werd er op de laserprinter van Eburon (één van de eersten in Nederland) camera ready kopij uitgedraaid, die direct naar de drukker kon. Later volgde het pdf formaat, waardoor camera ready aanlevering niet meer nodig was en met de introductie van internet en email werd ook het prepress traject – redactie, vormgeving – digitaal.
Ook de communicatie met boekhandels, auteurs en lezers is in korte tijd digitaal geworden; waar je vroeger intensief contact had via briefwisseling, boeken aanprees via flyers en catalogi en auteurs wierf via brochures en bijeenkomsten, daar werk je nu met email, promoten we boeken met banners, gerichte tekstadvertenties en email nieuwsbrieven, zetten we social media in en beheren we meerdere websites. Zelfs de telefonie is virtueel geworden, we kunnen onze IP telefoons overal ter wereld inpluggen en zijn toch via één nummer bereikbaar.
Alleen het eindproduct zelf is al die tijd vrijwel ongewijzigd gebleven: de grootste recente verandering is de overstap van offset druk naar digitaal printen - voor kleinere oplagen - of zelfs printing on demand, waarbij boeken binnen 24 uur na het moment van bestelling worden gedrukt en afgeleverd. Geen voorraad meer, geen hoge drukkosten vooraf.
De vraag is hoe lang dit laatste nog opgaat en onze uitgeverij volledig digitaal opereert, inclusief de levering en verkoop van uitgaven. De meeste nieuwe uitgaven bieden we momenteel zowel fysiek als digitaal, als ebook, aan. De kans bestaat dat over een paar jaar sommige uitgaven alleen nog digitaal verschijnen, en dat over één of twee decennia er geen enkel fysiek product de deur meer uitgaat.
Op 1 april jongstleden verzonden we een ‘persbericht’ met de mededeling dat Eburon alleen nog digitaal zou gaan uitgeven. Het bericht werd door velen voor waar aangenomen, maar naarmate ik er langer over nadenk, zou het bericht misschien niet eens over al te lange tijd hergebruikt kunnen worden; maar dan op werkelijkheid gebaseerd.