Het CB gaat helemaal geen ebooks verhuren

Afgelopen weken was bij verschillende media te lezen dat het CB ebooks gaat verhuren. Dat is niet helemaal juist, want CB heeft alleen maar de infrastructuur ontwikkeld in de vorm van digitale verhuurstaffels en een online reader. Het is aan de retailers en uitgevers om het verhuurmodel in de praktijk te brengen. De vraag is wat daarvan voorlopig terecht komt.

‘Ha fijn, eindelijk ebooks lenen’, moeten veel consumenten gedacht hebben bij het lezen van de aankondiging dat CB - voorheen bekend als Centraal Boekhuis - digitale boeken gaat verhuren. Maar zover is het nog lang niet. Zoals gezegd heeft CB alleen maar, op verzoek van het digitaal platform (zie slide 5), de onderliggende functionaliteit ontwikkeld. CB doet immers geen zaken met particulieren en belevert alleen retailers.

Voordat er ook maar één ebook verhuurd kan worden moeten retailers de verhuurmogelijkheid toevoegen aan hun systemen. Bij mijn weten zijn er nog geen retailers die de koppeling met de online reader van CB gemaakt hebben. De eerste die hier waarschijnlijk mee komt is ebook.nl, sinds kort eigendom van ePagine (en ePagine heeft in opdracht van CB ook de online reader ontwikkeld). Ook Yindo is mogelijk geinteresseerd, aangezien zij al experimenteren met het uitlenen van ebooks. Yindo maakt tot op heden echter geen gebruik van het ePub formaat.

Maar daarmee zijn we er nog niet. Want als het aan de kant van de retailers geregeld is, dan moet er nog aanbod zijn, en vooralsnog is nog niet bekend of cq. hoeveel uitgevers hun ebooks gaan aanbieden in het verhuurmodel. Die moeten per ebook opgeven of het verhuurd mag worden en zo ja, volgens welke prijzen en leentermijnen.

Ik vermoed dat zowel uitgevers als retailers eerst de kat uit de boom willen kijken. Ebooks verhuren is en blijft een heet hangijzer, zoals veel Nederlandse bibliotheken al hebben kunnen ondervinden. Veel uitgevers zijn terughoudend als het gaat om ebookverhuur, bang om de verkoop te schaden. Bijkomend probleem is dat het lezen van gehuurde ebooks nogal wat praktische nadelen kent. Zo zijn de gehuurde ebooks bij het CB systeem alleen te lezen in de browser, waardoor de meeste eInk ereaders afvallen.

Daarnaast is er veel te doen geweest rond de beveiliging van de digitale boeken die via de online reader worden aangeboden. Aanvankelijk was het bijzonder eenvoudig om hele hoofdstukken vanuit de browser te copy-pasten naar bijvoorbeeld Word. Daar zijn naderhand maatregelen op genomen door CB, maar dat neemt niet weg dat kopiëren via een omweg mogelijk blijft (wat natuurlijk evengoed geldt voor de gangbare verkochte ebooks die beveiligd zijn met DRM).

Een bijkomend probleem is dat retailers hun klantlogins niet snel willen doorspelen aan CB. Met andere woorden: als een klant een ebook huurt via een retailer, dan wordt deze klant doorgestuurd naar een extern linkje van het CB systeem waar het ebook online te vinden is. Maar CB doet verder geen authenticatie op deze link. Met andere woorden: de link kan eenvoudig rondgemaild of rondgetwitterd worden.

Dat mag natuurlijk niet, zo is ook te lezen in een waarschuwing die in de browser getoond wordt voordat het ebook gelezen mag worden, maar de vraag is in hoeverre dat mensen ervan weerhoudt om het toch te proberen. CB zegt te gaan monitoren wat er gebeurt met de verhuurde ebooks, onder andere door te kijken vanaf hoeveel verschillende IP adressen een ebook benaderd wordt.

Beter (lees: veiliger en gebruikersvriendelijker) zou zijn als de verhuur geïntegreerd zou zijn in de ebookleversystemen van de verschillende retailers. Maar nu komt de aap uit de mouw: de grootste verkoper van ebooks in Nederland, Bol.com, heeft helemaal geen eigen ebookleversysteem. En dat geldt ook voor de andere Nederlandse digitale boekverkopers; allen maken gebruik van de achterliggende CB-infrastructuur voor de uitlevering van verkochte (en nu dus ook verhuurde) ebooks. Managementboek.nl en Yindo vormen een uitzondering: zij maken wel gebruik van eigen leversystemen (wat trouwens ook niet ideaal is, want dan moeten uitgevers hun bestanden en metadata op meerdere plekken aanbieden en beheren), maar hebben (nog) geen eigen native apps.

Alleen Apple, Amazon en Kobo beschikken over ecosystemen waarin, via hun eigen ereaders of ereading apps, naast de transactie ook de levering van ebooks plaatsvindt. Maar de vraag is of zij het CB model gaan omarmen. Tot nu toe doet alleen Amazon aan de uitleen van ebooks via de Kindle Owners’ Lending Library, maar dan wel op eigen commerciële voorwaarden richting de aanbieders.