17-08-10 14:16
Kun je ebooks ook tweedehands verkopen, als je ze gelezen hebt? Een eenvoudige vraag, met complexe auteursrechtelijke, markttechnische en juridische consequenties. Een experiment op Bol.com wijst uit dat ebooks wel degelijk tweedehands verkocht kunnen worden, mits deze niet beveiligd zijn en op een fysieke drager staan.
De meeste ebooks die worden aangeboden op sites als Bol.com en selexyzebooks.nl zijn voorzien van digital rights management (DRM). De ebooks moeten geautoriseerd worden na aankoop en kunnen dan op een beperkt aantal apparaten gelezen worden. Dit recht is niet overdraagbaar en dus kunnen deze ebooks niet cadeau gegeven of verkocht worden aan een derde. Zodra je op de site van Bol.com probeert om een ebook-isbn op te geven in de tweedehands verkoopaccount wordt deze dan ook niet geaccepteerd.
Voor ebooks die op een fysieke drager verkocht zijn gaat bovenstaande niet op. Onlangs startte Pixelperfect Publications met de verkoop van de eBookstick, een USB stick met daarop vijf ebooks. Deze ebooks zijn niet beveiligd. Ik was benieuwd of je de eBookstick – welke ook is voorzien van een isbn – kon verkopen via Bol.com en dat bleek geen enkel probleem: het isbn werd gewoon geaccepteerd en de USB stick met daarop vijf ebooks stond binnen een paar uur tweedehands te koop:
Op eReaders.nl volgde al snel een leuke discussie over de tweedehands ebooks. Maar een week later ontving ik onderstaande email van de Bol.com klantenservice, afdeling tweedehands aanbod:
“Volgens mijn gegevens biedt u op de bol.com website de 'Moordstick' 2ehands aan. Op deze usb-stick bevinden zich vijf literaire thrillers die gelezen kunnen worden op een e-reader.
Wanneer u deze digitale boeken gedownload heeft, zijn ze automatisch gekoppeld aan uw account, en is het niet mogelijk dat iemand anders deze boeken vervolgens overneemt. Het is daarom niet mogelijk om gedownloade boeken 2ehands te verkopen via bol.com en ik verzoek u vriendelijk om de usb-stick te verwijderen uit uw aanbod.”
Waarop mijn antwoord luidde: “Vriendelijk dank voor uw email. U zegt echter dat de ebooks 'gekoppeld zijn aan mijn account' na aanschaf, maar dat is niet het geval; het betreft immers DRM-vrije ebooks, die dus nooit aan een account gekoppeld kunnen zijn. Na het deleten van de ebooks op mijn pc zou ik de stick dan toch door moeten kunnen verkopen?”
Daags hierna ontving ik de volgende email van Bol.com:
“U geeft aan dat de digitale boeken op uw usb-stick niet gekoppeld zijn aan uw account en dat deze geen DRM beveiliging hebben.
Inmiddels heb ik contact opgenomen met de verantwoordelijke afdeling. Zij geven aan dat er inderdaad geen DRM beveliging op deze usb-stick aanwezig is en daarom kunt u deze usb-stick inclusief de vijf digitale boeken op onze website te koop aanbieden.
Mijn oprechte excuses voor de onjuiste informatie die ik in mijn eerdere e-mail heb verstrekt. Ik wens u verder veel succes met de verkoop van uw 2ehands artikelen.”
Heel vreemd is het niet, dat je ebooks op een usb-stick mag doorverkopen; je verkoopt immers digitale waren op een fysieke drager, net zoals je op Bol.com tweedehands cd’s en games kunt verkopen. Waarom zouden er bij ebooks andere bepalingen gelden?
Dat vindt ook Peter de Ruiter, initiatiefnemer van de eBookstick: “Als het echt om de eBookstick gaat die doorverkocht wordt en deze ook als zodanig herkenbaar is – dus met het logo erop - dan lijkt me de doorverkoop van de ebooks, inclusief de fysieke drager, geen enkel probleem.”
