Uitgever 2.0
'Uitgever 2.0' was tot oktober 2013 het bedrijfsblog van Eburon-uitgever Wiebe de Jager, over de ontwikkelingen in uitgeefland en de toekomst van het boek. Wiebe is nu o.a. betrokken bij Wearable en Dronewatch. Eerder richtte hij eReaders.nl op.

Bekijk alle eerdere berichten van Wiebe

Bekijk het actuele bedrijfsblog van de Eburonen

Uitgever 2.0: uitgeverij blog van Wiebe de Jager
Over Eburon

Academische Uitgeverij Eburon verzorgt uitgaven in opdracht van organisaties, promovendi en andere individuele auteurs, en helpt hen bij het beheren en exploiteren van hun eigen werk. U kunt op onze website direct boeken bestellen of een voorstel indienen voor uw uitgave. Lees meer>>

Vijf jaar Kindle

Wiebe de Jager
14163 keer gelezen
Afbeelding: Wired.co.uk

Het is vandaag precies vijf jaar geleden dat Amazon de Kindle ereader presenteerde. Het bedrijf uit Seattle zette digitaal lezen eigenhandig voorgoed op de kaart en inmiddels is de Kindle ereader - in de V.S. althans - niet meer weg te denken uit het straatbeeld en ook in Nederland begint digitaal lezen een algemeen geaccepteerd fenomeen te worden. Maar krijgt Amazon ook hier voet aan de grond?

Voordat de Kindle (van to kindle, 'ontsteken') geÔntroduceerd werd was digitaal lezen iets voor de echte die hards. Er waren al wel ereaders beschikbaar die gebruik maakten van elektronische inkt (waaronder de Cybook van Bookeen en de iLiad van het Nederlandse iRex Technologies), en er waren enkele duizenden voornamelijk Engelstalige titels beschikbaar, veelal in het Mobipocketformaat. Maar het aanschaffen en op de ereader zetten van ebooks was een nogal omslachtig proces en het aanbod van digitale boeken was verre van compleet.

Achter de schermen werkte Amazon al enkele jaren aan een eigen ereader. Maar de Kindle, zoals de ereader uiteindelijk ging heten, moest uitermate gebruiksvriendelijk worden. Daarom wilde ceo Jeff Bezos niet alleen de ontwikkeling van de hardware maar ook het beheer en de distributie van ebooks in eigen hand nemen. De Kindle werd uiteindelijk de poort naar een heel ecosysteem, dat consumenten in staat stelde om direct vanaf de ereader nieuwe digitale boeken aan te schaffen en deze direct draadloos te downloaden.

Succesvolle strategie
Aanvankelijk werd de Kindle met veel scepsis ontvangen. Vooral het design van het apparaat moest het ontgelden, de Kindle werd qua design ook wel vergeleken met rekenmachines uit de jaren '80 van de vorige eeuw. Maar al snel werd de Kindle het best verkochte item ooit uit Amazons catalogus. Dat kwam niet alleen doordat Amazon de Kindle maandenlang prominent op haar homepage adverteerde, maar vooral ook door de enthousiaste reacties van klanten.

Vier generaties van de Kindle. Bron: the-gadgeteer.com

Een ander deel van het succes van de Kindle is te verklaren door de strenge prijspolitiek van Amazon. Het bedrijf maakte veel bestsellers beschikbaar voor $9,99, ongeacht de inkoopprijs bij de uitgevers. Op de verkoop van ebooks maakte Amazon in veel gevallen verlies, maar de strategie van Bezos bleek er vooral op gericht te zijn om consumenten voorgoed het idee te geven dat een gemiddeld digitaal boek een stuk goedkoper is dan een fysiek boek.

Deze agressieve strategie legde Amazon geen windeieren. Het bedrijf is anno 2012 nog altijd de onbetwiste nummer 1 als het gaat om digitaal lezen. Zelfs de introductie van de iPad begin 2010 kon de populariteit van de Kindle niet schaden. De iBooks app van Apple bleek inferieur aan de Kindle app van Amazon en ook andere spelers - zoals Barnes&Noble met de Nook en Indigo met Shortcovers, het huidige Kobo - waren niet in staat om Amazon in te halen op het gebied van digitaal lezen.

Alhoewel Amazon nooit met harde verkoopcijfers komt wist het bedrijf toch met een aantal mijlpalen het nieuws te bepalen. Zo bleek in het voorjaar van 2011 dat er via Amazon.com voor het eerst meer digitale boeken dan fysieke boeken werden afgerekend. Na de zomer van 2012 werd een soortgelijk persbericht de wereld ingestuurd, voor de Britse afdeling van Amazon.

Ereaders, tablets en apps
Sinds de eerste Kindle zijn er nog enkele generaties ereaders ontwikkeld, waarvan de Kindle Paperwhite met ingebouwde verlichting de laatste loot aan de boom is. De ereaders zijn er in versies met en zonder 3G. Naast de ereaders verkoopt Amazon ook een tweetal tablets, de Kindle Fire, met een schermgrootte van 7" en 9". Vooral de lage prijs van de 7" tablet, nog geen tweehonderd dollar, maakt de Kindle Fire een geduchte concurrent van de iPad (mini) en tablets zoals de Google Nexus 7.

Eerste generatie Kindle Fire

De ebooks van Amazon kunnen niet alleen op de Kindle ereaders en tablets gelezen worden. Amazon biedt inmiddels Kindle apps aan voor iOS, Android, Blackberry, Mac en PC. Ebooks en notities worden daarbij automatisch gesynchroniseerd tussen apps en ereader. Daarnaast biedt Amazon sinds augustus 2011 een cloud reader aan, waarmee ebooks ook in de browser gelezen kunnen worden. Het bedrijf weet via deze strategie mee te liften op het succes van andere smartphones en tablets, met iOS van Apple als het meest in het oog springende platform.

In vijf jaar tijd is er veel veranderd in de boekenbranche. Digitaal lezen is in de V.S. de norm geworden. En ook de traditionele uitgeefketen moet eraan geloven. Sinds de introductie van het Kindle Digital Publishing platform is self-publishing een serieus alternatief geworden voor auteurs die zonder tussenkomst van een uitgeverij willen publiceren. Soms met groot succes, denk aan de Fifty Shades of Grey-trilogie die aanvankelijk alleen in digitale vorm verscheen. Uitgevers en boekhandels krijgen het ondertussen steeds moeilijker, met reorganisaties, faillissementen en fusies tot gevolg.

Komst naar Nederland?
Amazon timmert inmiddels hard aan de weg om wereldwijd een speler van formaat te worden. Inmiddels zijn de Kindle ebooks al in tientallen landen te koop. Nederland hoort (ondanks alle geruchten over de komst van Amazon ergens in oktober) nog steeds niet in dit rijtje thuis, maar in de landen om ons heen heeft Amazon al voet aan land gezet en het zal niet lang meer duren voordat de onderneming hier actief wordt.

De vraag is echter of het Kindle-succesverhaal hier zomaar gekopieerd kan worden, mede doordat Amazon een eigen ebookformaat gebruikt (het vroegere Mobipocket, en als tegenhanger van ePub 3 het Kindle Format 8), dat niet compatible is met de ePubstandaard zoals die hier gehanteerd wordt. En het valt nog te bezien of mensen die al een tablet bezitten (in Nederland ruim twee miljoen mensen) er snel een losse ereader bij kopen. Dat lijkt toch wel essentieel voor een succesvolle adoptie van digitale boeken, aangezien uit cijfers blijkt dat mensen veel minder (langdurig) lezen vanaf een tablet dan eerder werd aangenomen.

Daarnaast heeft Amazon enkele keren kwaad bloed gezet bij uitgevers, door de Buy-knop te deactiveren in het geval van zakelijke conflicten. En na het op afstand wissen van eerder gekochte ebooks kreeg het bedrijf veel kritiek te verduren van consumentenorganisaties. Verder wordt er in de UK momenteel parlementair onderzoek gedaan naar de vermeende belastingontduiking door het bedrijf en wil de EU een einde maken aan het voordeel dat Amazon geniet door het lage BTW-tarief van 3% op de verkoop van ebooks vanuit Luxemburg.

Maar zolang geen andere ebookretailer zoveel gebruiksgemak, een veelheid aan apparaten/apps, een breed aanbod van titels en lage prijzen kan garanderen lijkt Amazon weinig te vrezen te hebben van concurrenten. Het wachten is op platformonafhankelijke mobiele betaalsystemen, een definitief afscheid van drm, en handige persoonlijke clouddiensten die ebooksynchronisatie mogelijk maken. Pas dan kunnen uitgevers en retailers misschien serieus een vuist maken tegen de hegemonie van Amazon.





Wearable technology magazine - met o.a. het laatste nieuws over Google Glass
Copyright © 2013 Eburon.nl.