22-12-11 9:24
Per 1 januari 2012 gaat eLinea offline. Het platform waar je je kunt abonneren op schrijvers of op delen van kranten en magazines ging afgelopen voorjaar online, maar helaas is het niet gelukt om voldoende betalende abonnees aan te trekken om uit de kosten te komen. We hebben echter veel geleerd en het vervolg op eLinea zit in de pijplijn.
Dat kranten en magazines moeilijke tijden beleven weten we allemaal. De gedrukte oplagen van kranten dalen al jaren en de inkomsten uit advertenties op het web wegen niet op tegen de kosten van nieuwsgaring en redactie. Er is door uitgevers veel geld geïnvesteerd in apps, met wisselend succes: over het algemeen leveren apps nog niet voldoende geld op om een duurzame business op te kunnen bouwen. En paywalls kunnen – uitzonderingen daargelaten – nog niet rekenen op groot enthousiasme van het publiek.
Wat wil je ook, op internet is nieuws immers ‘gratis’. En ook op het gebied van opinie en achtergronden kom je ruim aan je trekken. Dat neemt niet weg dat de meeste lezers beseffen dat journalisten, redactieteams en columnisten toch betaald moeten worden voor hun inspanningen. Mensen willen wel betalen voor content, als de kwaliteit goed is en de aankoop ervan gebruiksvriendelijk werkt. En je zelf kunt selecteren waar je wel en niet voor betaalt. Kijk maar naar het succes van iTunes, en later Spotify.
Gezond businessmodel voor kwaliteitsjournalistiek
Met die gedachte in het achterhoofd begonnen we bij eReaders Groep (waarvan ik medeoprichter ben) ruim twee jaar geleden aan de ontwikkeling van eLinea. Het moest een platform worden waar je als lezer zelf kon bepalen op welke artikelen je een abonnement nam. Artikelen werden aangeboden in kanalen, bijvoorbeeld een economiekatern uit een krant, of columns van je favoriete schrijver. Je rekende per kanaal per maand af en je kon de artikelen lezen op een ereader, tablet, smartphone, of gewoon in de browser van een computer. 70% van de inkomsten uit abonnementen ging naar de uitgever, met de resterende 30% moest het platform bekostigd worden. Met eLinea wilden we uitgevers een gezond businessmodel bieden zonder dat ze daar zelf geld in hoefden te investeren. Het initiatief werd enthousiast ontvangen door de sector, en we ontvingen zelfs tot tweemaal toe een subsidie van het Stimuleringsfonds voor de Pers.
Van het begin af aan kozen we voor een oplossing die op zoveel mogelijk apparaten zou werken. Dat resulteerde in een online leesfunctie en in een mogelijkheid om je artikelen te downloaden als pdf of ePub bestand, zodat je de artikelen van eLinea ook offline kon lezen. Dat laatste werd echter steeds minder relevant, aangezien tablets en smartphones snel aan populariteit winnen, en die hebben meestal wel verbinding met het internet.
Geen native app
We kozen er bewust voor om eLinea niet als iOS en/of Android-app aan te bieden. Niet alleen vanwege de extra ontwikkelkosten die daarmee gepaard gingen, maarjuist om die zogenaamde crossplatform compatibiliteit te kunnen garanderen. Dat had echter als keerzijde dat we niet het gemak en de snelheid van native apps konden bieden. Terwijl lezers hier inmiddels wel aan gewend zijn geraakt. Weliswaar kun je met HTML5 al heel dichtbij een native app ervaring komen, maar helaas liepen we toch tegen beperkingen aan waardoor we geen web app konden ontwikkelen die voldeed aan onze eisen.
In februari 2011 ging eLinea live, met toen ruim dertig deelnemende uitgevers, waaronder NRC, Elsevier en columnisten als Lydia Rood, Dolf Jansen en later Bert Brussen. Niet bepaald de minsten, maar toch was het aanbod (te) beperkt. Het was lastig om snel veel meer uitgevers mee te krijgen. Zowel op het technische vlak (lang niet iedereen kon zomaar artikelen aanleveren op een manier die door ons verwerkt kon worden), als op het commerciële/strategische vlak. Het is ook nogal wat voor uitgevers, om je content op te knippen en zonder volledige controle over de vormgeving te laten distribueren: dat vraagt om besluitvorming op strategisch niveau waar nog niet iedereen aan toe is. Dat neemt niet weg dat we in de loop van het jaar nog een aantal grote uitgevers aan konden sluiten, waaronder de ANWB, Radio Nederland Wereldomroep en magazines als EOS en Psychologie Magazine.
Te hoge drempels
Maar veel gebruikers vonden de aanmeldprocedure (waarbij je o.a. je rekening moest koppelen om te kunnen betalen) toch wat lastig. Ook was het vervelend dat je niet zo snel een indruk kon krijgen van de artikelen die je kon verwachten in de kanalen. En éénmaal aangemeld kwam lang niet iedereen terug, mede doordat we geen app hadden en we dus niet met een icoontje tussen de andere apps belandden. Daardoor ‘vergaten’ mensen eLinea. Het kunnen delen van betaalde artikelen via social media was een noviteit waar we zelf veel van verwachtten, maar ook dit leidde niet tot het vergroten van de naamsbekendheid. Al met al resulteerde dit tot een teleurstellende aanwas van nieuwe gebruikers; eind 2011 betrof het een paar duizend accounts, waarvan een paar honderd betalende abonnees.
Ondertussen zaten we niet stil. Achter de schermen zijn we al maanden aan het inventariseren waar de beperkingen zitten bij eLinea en werken we aan de uitwerking van een volgende versie. We verwerken daarbij de ervaring die we opgedaan hebben met de ontwikkeling van het huidige platform, en we nemen definitief afscheid van het huidige kanalenmodel van eLinea, waarvan we vooraf al wisten dat het slechts een opmaat was naar een volgende stap.
eLinea2
Om ons volledig te kunnen richten op het vervolg van eLinea en om kosten voor het in de lucht houden van eLinea te besparen hebben we besloten om de stekker uit het huidige platform te trekken. Per 1 januari 2012 gaat eLinea.nl op zwart. Maar we blijven geloven in het model achter eLinea en we zijn er nog altijd van overtuigd dat mensen willen betalen voor kwaliteitscontent: als het maar gebruiksvriendelijk is, er goede selecties voor je gemaakt worden (hetzij door een redactie, hetzij door je eigen netwerk), en de kosten helder (en liefst niet te hoog) zijn. En, heel belangrijk: je moet eigenlijk zonder beperkingen zien wat het platform te bieden heeft.
We gaan nu dus werken aan eLinea2. Een tipje van de sluier: je krijgt straks voor een vast maandbedrag direct toegang tot de artikelen van àlle deelnemende uitgevers. Je kunt de beste artikelen voor jou persoonlijk aangereikt krijgen, maar je kunt ook naar hartenlust bladeren door de artikelen van de diverse uitgevers, zonder dat je een abonnement hebt op de artikelen van die uitgevers. De gebruiksvriendelijkheid en vormgeving worden flink verbeterd. En er komen veel meer filtermogelijkheden, onder andere op basis van je leesgedrag en aanbevelingen uit je sociale netwerk.
Wordt vervolgd!
