23-06-09 12:15
Vandaag presenteert de tijdelijke commissie-Brinkman haar bevindingen van het onderzoek naar de situatie in de krantensector. Als één van de aanbevelingen aan minister Plasterk wordt de invoering van een internettaks genoemd, waarmee innovaties in de sector kunnen worden bekostigd.
De kranten kampen al jaren met dalende abonneeaantallen en ondervinden veel concurrentie van nieuwssites op het internet. Bovendien verschuiven advertentiebudgetten naar online uitgaven. En de economische crisis zorgt over de gehele linie voor dalende advertentie-inkomsten.
Enkele maanden geleden trokken een aantal noodlijdende kranten daarom aan de bel bij minister Plasterk, die vervolgens een commissie instelde die onderzoek moest doen naar de situatie in de krantensector. Vandaag worden de resultaten van het onderzoek, dat werd geleid door Elco Brinkman, bekend gemaakt.
Eén van de meest opmerkelijke aanbevelingen van de commissie is dat internetgebruikers een paar euro per jaar extra zouden moeten gaan betalen om daarmee een innovatiefonds te bekostigen, waaruit de krantensector kan putten om experimenten op te zetten en andere businessmodellen te ontwikkelen.
Deze aanbeveling wordt met veel verbazing en skepsis ontvangen. “Alsof je belasting invoert op benzine, om zodoende de postkoetsfabrikanten te helpen hun koetsen te moderniseren”, reageert iemand op Twitter. Andere Twitteraars vragen zich af of de commissie het verschil tussen ‘papier’ en ‘journalistiek’ wel begrijpt.
De commissie-Brinkman merkt in het rapport – naar mijn mening terecht – op dat nieuws en duiding niet gratis kunnen zijn. Maar om een belasting in te voeren “omdat er in de huidige fase van ontwikkeling van het web en het aanbod van nieuws daarop, nog geen verdienmodellen zijn ontwikkeld”, dat gaat mij een brug te ver.
Kranten hebben jaren de tijd gehad om verdienmodellen te verzinnen en te experimenteren. De economische crisis is niet de oorzaak van de malaise, maar heeft het proces alleen versneld. Bovendien is het de vraag of het fenomeen ‘krant’ als organisatievorm in deze tijd nog wel bestaansrecht heeft.
Ik denk dat de krant als instituut het bijzonder moeilijk krijgt als slimme internetbedrijven en fabrikanten van ereaders in gesprek gaan met freelance journalisten en redacteuren. Daar kan geen stimuleringsfonds iets aan veranderen.