27-06-11 12:27
Tijdens de aanstaande Amerikaanse presidentsverkiezingen wil Random House ‘instant ebooks’ gaan uitgeven: digitale boeken die ingaan op de actuele gebeurtenissen, met de snelheid van de krant maar met de duiding van het boek. Een interessant businessmodel dat echter om een heel ander type organisatie vraagt.
Na de dood van Osama Bin Laden duurde het ongeveer een week voordat het eerste ebook beschikbaar kwam over de gebeurtenis. Dat is snel, maar in theorie kan het nog veel sneller; zet een aantal tekstschrijvers, journalisten en bloggers aan het werk en in theorie kun je binnen een dag met een ebook komen dat niet alleen een gebeurtenis, maar ook de aanloop tot het nieuwsfeit en de achtergronden beschrijft. En de ebooks kunnen bovendien, zeker de eerste dagen, actueel gehouden worden. Op termijn is het zelfs mogelijk om video- en audiomateriaal te verwerken, met de komst van nieuwe ebookstandaarden zoals ePub 3.
Dit vraagt echter een heel ander type organisatie dan de meeste boekuitgevers gewend zijn. Die voeren normaal gesproken eerst onderhandelingen met een auteur of agent, daarna wordt het manuscript redactioneel bewerkt (als het al gereed was), gaat het naar de vormgever, drukker en dan moet het boek nog meelopen in een voor- of najaarscatalogus. Een proces dat doorgaans maanden kan duren.
Wil je binnen een etmaal een ebook kunnen publiceren over een onderwerp met een hoge actualiteitswaarde, dan zul je met een vaste staf van schrijvende medewerkers of met een flexibele kring van freelance auteurs moeten werken. Bovendien zul je toegang moeten hebben tot uiteenlopende databases van (kranten)archieven. Je hebt centraal een organisatorisch sterke redacteur nodig die het te schrijven boek opdeelt in elementen die simultaan geschreven kunnen worden, maar toch goed op elkaar aansluiten. En je hebt de kennis nodig om in heel korte tijd een (multimedia) ebook in elkaar te zetten en te distribueren. De organisatievorm zal nog het meest lijken op een mix tussen die van de kranten-, magazine en boekenuitgeverij.
Naast de productie van het ebook zal er ook een ander type marketing nodig zijn; want hoe bereik je binnen korte tijd lezers die interesse hebben in het onderwerp van je ebook, naar aanleiding van iets dat ze op TV hebben gezien? De sleutel zal liggen in de inzet van social media, direct marketing zoals nieuwsbrieven en targeted webadvertenties, en in dynamische samenwerkingverbanden met kranten- en magazine-uitgevers.
De vraag rijst dan ook of dit soort publicaties het terrein zullen zijn van boekenuitgevers. Ik denk persoonlijk van niet; hun organisatievorm wijkt teveel af om de snelheid voor instant ebooks te kunnen leveren. Voor krantenuitgevers zie ik wel een rol weggelegd: die beschikken immers al over het merendeel van de vereiste competenties. Maar dan moeten ze niet teveel blijven focussen op hun 'core' product: de krant.
Zelf hebben we een ludiek voorbeeld van een 'instant ebook' in huis: naar aanleiding van een twitterhype verscheen er na een paar dagen bij Eburon Elements het ebook #modernespreekwoorden, dat binnen korte tijd enkele honderden keren werd gedownload.
