28-04-09 21:00
Vandaag was ik te gast bij een bijeenkomst van de Vereniging van Zelfstandige Uitgevers (VZU) met als thema ‘Boeken produceren vandaag en in de toekomst’. De sprekers gingen onder andere in op de uitdagingen en kansen waar boekenuitgevers vandaag de dag mee geconfronteerd worden, en gaven voorbeelden van succesvolle uitgeefconcepten. Mij was gevraagd om een inleiding te geven op de stand van zaken met betrekking tot ebooks in Nederland.
Veel uitgevers lopen dan rond met vragen over (de toekomst van) hun vakgebied. De VZU organiseert daarom met enige regelmaat themabijeenkomsten voor kleine, zelfstandige uitgeverijen. Zo ging de vorige bijeenkomst over boekmarketing. Tijdens deze bijeenkomst stond de boekproductie in de belangstelling; zo heeft printing on demand geleid tot heel nieuwe uitgeefconcepten, en ook het ebook lijkt veel invloed te gaan hebben op de uitgeverijsector. Maar wat betekenen die ontwikkelingen nu voor kleinere uitgeverijen?
Uitgeeflandschap wordt complexer
De aftrap werd verzorgd door Erik Oltmans van adviesbureau Thaesis. Oltmans loopt als consultant al vele jaren door de boekenbranche en kan zodoende een brede schets geven van de problematiek waar veel uitgeverijen vandaag de dag mee worstelen. Het uitgeeflandschap wordt steeds complexer, en de ‘web 2.0 generatie’ wil steeds meer invloed uitoefenen op de producten die de uitgeverij voortbrengt, als die producten al niet door de gebruikers zelf ontwikkeld worden (user generated content).
De uitgeefketen wordt steeds korter, volgens Oltmans, in het ultieme geval zit er alleen nog een pod-bedrijf tussen lezer en auteur. Om strategisch om te gaan met deze veranderingen raadt Oltmans uitgevers aan om op een rijtje te zetten welke ontwikkelingen voor hen van belang kunnen zijn, en dan te schetsen waar mogelijk nieuwe kansen liggen. Deze schema’s kunnen omgezet worden in verschillende scenario’s, die dan dienen als een basis voor een toekomstvisie op het eigen bedrijf.
Ebooks in Nederland
Na de inleiding van Oltmans was ondergetekende aan de beurt om een schets te geven van de huidige stand van zaken rond ebooks in Nederland. Als belangrijkste punten noemde ik onder andere de tendens dat mensen steeds meer lezen vanaf de apparaten die ze al in bezit hebben (netbook, iPhone), de snelle opmars van op eInk gebaseerde ereaders, de opkomst van nationale initiatieven als eBoekhuis van het Centraal Boekhuis en de ebook plannen van Bol.com, en het belang van één open standaard voor ebooks, zoals ePub. Ik sloot mijn presentatie af met een opsomming van kansen die het ebook in mijn optiek met zich meebrengt voor kleine uitgevers.
Reisgids op maat
De volgende spreker was Ferdinand Harmsen van writingtravellers.com. Harmsen en zijn compagnon Bart van Slobbe hebben een uniek uitgeefconcept ontwikkeld, waarbij reislustige schrijvers in staat worden gesteld om zelf een bijdrage te leveren aan een reisgids. Het unieke zit hem in het feit dat die reisgids geheel op maat samengesteld kan worden door reizigers. Door de koppeling van wiki-technologie aan een cms waren de makers in staat om een laagdrempelig publicatieplatform te creëren, waarbij er een duidelijke structuur aangebracht kan worden in de user generated content.
Iedereen kan zich gratis registreren op de website en vervolgens een selectie maken van landen, streken of steden waar de interesse naar uitgaat. Vervolgens kan de lezer ook andere wensen kenbaar maken, bijvoorbeeld de favoriete vervoersvorm of voorkeuren met betrekking tot de accommodatie. Daarna wordt er geheel automatisch een keurig opgemaakte pdf gemaakt, die men kan downloaden en naar wens zelf kan uitprinten. (Bekijk voorbeeld)
De site wordt binnenkort gekoppeld aan een pod-leverancier zodat de reisgidsen als keurig opgemaakt boek, inclusief inhoudsopgave, foto’s en index, besteld kunnen worden. Daarmee wordt uiteindelijk het geld verdiend. In de toekomst willen de initiatiefnemers ook relevante advertenties gaan toevoegen aan de reisgidsen.
Hergebruik van content
De laatste presentatie werd verzorgd door Gerard Brom, directeur MicroWebEdu en Robert van Oosten, directeur van De Witte Uitgeverij. Brom en Van Oosten lieten zien hoe uitgevers hun publicaties via verschillende kanalen kunnen uitgeven, waarbij de content naar wens in XML formaat, pdf of andere formaten als bron in het systeem gezet kan worden. Op die manier kan content eenvoudig hergebruikt worden en is het bijvoorbeeld erg eenvoudig om publicaties - zoals readers en andere lesmaterialen - uit te geven in verschillende huisstijlen.
Snelheid is van essentieel belang, aldus het duo. Daarom worden de meeste bestellingen binnen 16 uur verwerkt; van bestelling tot on-demand geprinte publicatie. Om dat voor elkaar te krijgen heeft MicroWebEdu een aantal pod-leveranciers gescreend en geselecteerd. Het gehele productieproces (incl aansturing snijmachines, lamineermachines, bindstraat etc. volgens het jdf protocol) wordt al meegenomen in het contentsysteem, om zodoende de snelheid te kunnen garanderen.
Positieve geluiden van VZU-leden
Na afloop van de presentaties konden de aanwezige VZU-leden met elkaar en met de sprekers van gedachten wisselen over de toekomst van de boekproductie. Ik hoorde positieve geluiden over de bijeenkomst en vond het zelf ook een aangename kennismaking met de VZU, waarvan ik (als lid zelfs) nog nooit eerder een bijeenkomst had meegemaakt. Voor herhaling vatbaar!
