29-09-11 10:10
eReaders.nl bracht in de avond van 28 september het nieuws dat de iBookstore van Apple haar deuren heeft geopend in Nederland. En inderdaad, het is nu mogelijk om ebooks te kopen direct vanuit de iBooks app en de eerste Nederlandstalige titels (waaronder een aantal ebooks van Eburon) zijn er al te vinden. Maar wat betekent de introductie van de iBookstore verder voor het boekenvak? Lees snel verder voor een eerste analyse.
Met de introductie van de iPad betrad Apple ook meteen de ebook arena, met de iBooks app, die gekoppeld is aan de iBookstore van Apple. De iBookstore was aanvankelijk echter niet beschikbaar voor Nederlandse consumenten; die troffen slechts wat titels uit het publieke domein aan in de store, en het was niet mogelijk om Engelstalige ebooks aan te schaffen. Daar is nu verandering in gekomen. Op de dag dat Amazon haar Kindle Fire tablet introduceerde opende Apple stilletjes de iBookstore in 25 landen, waaronder Nederland.
Dat is een belangrijke mijlpaal in de geschiedenis van het vaderlandse boekenvak. Het is immers voor het eerst dat een groot internationaal technologiebedrijf de boekenmarkt betreedt, buiten de bestaande structuren van distributeurs en boekhandels om. Vorig jaar al was er een hoop heibel toen bleek dat boekverkopers het leveren van ebooks aan de iBookstore door Centraal Boekhuis verhinderden. Maar zoals dat gaat, ontwikkelingen zijn niet tegen te houden en nu kunnen er dus alsnog Nederlandse ebooks worden aangeschaft, direct vanaf een iPad of iPhone.
Dat is een gevoelige klap voor de bestaande ebookretailers, zoals bol.com, ebook.nl en selexyz.nl. Want consumenten die gewend zijn aan het bedieningsgemak van hun iDevice en het makkelijk aanschaffen van apps zullen veel liever in iBooks met een druk op de knop een ebook aanschaffen, in plaats van de lastige handelingen uit te moeten voeren zoals nu het geval is: ebook kopen, deze op je PC of Mac zetten, en dan synchroniseren naar een ebook app.. en ondertussen maar hopen dat je niet tegen allerlei DRM-problemen aanloopt.
Niet alleen de bestaande ebookverkopers zullen omzet zien verdwijnen richting Apple, ook partijen als Amazon en Kobo, die beiden werken aan een uitrol in Nederland, verliezen nu een gevoelig stukje marktaandeel. Tijdens de feestdagen zullen er immers weel talloze iPads verkocht worden en als je dan niet meteen aanwezig bent met je app en een redelijk aanbod van Nederlandse ebooks dan loop je een achterstand die moeilijk in te halen is (maar niets is onmogelijk, uiteraard).
Problematisch is echter dat de iBookstore een waardeloze winkel is. Je vindt er een paar ebooks die uitgelicht worden door Apple, een paar toplijstjes, een zoekvenster en that’s it. Je zult er niet snel boeken ontdekken als je niet precies weet wat je zoekt. Vooral als dadelijk de iBookstore overspoeld wordt door allerlei ‘powerpointboeken’, waardoor je helemaal door de bomen het bos niet meer ziet. Apple zou er dus verstandig aan doen om heel snel functionaliteiten in de iBookstore te gaan bouwen zoals we die kennen van Amazon.com en andere webwinkels: reviews en beoordelingen, een veel uitgebreidere categorisering, aanbevelingen en gerelateerde boeken, et cetera. Met andere woorden: als er geen aandacht aan je ebook wordt besteed buiten de iBookstore om, dan word je niet gekocht en gelezen.
Een groot voordeel van de iBookstore is dat al je aangeschafte boeken automatisch terecht komen op je virtuele boekenplank, die ook gesynchroniseerd wordt met je andere iOS apparaten. Bij verlies of diefstal van je iPhone of iPad ben je dus niet automatisch je ebookcollectie kwijt; deze is weer beschikbaar zodra je je op een ander device aanmeldt met je iTunes account. Maar hier staat tegenover dat je ebooks ‘vastzitten’ in je iOS omgeving; je kunt de ebooks niet 1-2-3 kopiëren naar je PC of naar een ‘ouderwetse’ ereader. Hier zijn Amazon en Kobo duidelijk in het voordeel. Zij bieden naast een app voor de iPad en iPhone ook Android apps, een app voor de desktop en ereaders met een eInk scherm voor mensen die niet graag van een LCD-scherm lezen.
Wat prijsstelling betreft zullen veel Nederlandse uitgevers van een koude kermis thuiskomen. Want consumenten die gewend zijn aan de 79 cent of een paar euro voor een gemiddelde app zullen echt niet zo snel 20-30 euro uitgeven aan een ebook. Ebooks die hoog geprijsd zijn zullen simpelweg door het grote publiek genegeerd worden. De prijzen van ebooks zullen onder druk van de prijsperceptie van de consument hoe dan ook gaan dalen en daar moeten uitgevers maar mee leren leven.
Tot slot zal de komst van de iBookstore betekenen dat de markt voor interactieve of enhanced ebooks apps kleiner wordt. iBooks biedt namelijk mogelijkheden voor het bekijken van enhanced ePub ebooks: denk aan ebooks met video- of audiofragmenten erin, ebooks met een vaste paginalayout (ideaal voor bijvoorbeeld kinder- en fotoboeken) en zelfs eenvoudige interactie is mogelijk, middels javascript. Groot nadeel is wel dat de enhanced ePub ebooks die Apple accepteert niet gelezen kunnen worden door traditionele ereaders; je zult als uitgever dus een complexer productieproces tegemoet kunnen zien, of je moet de keuze maken om alleen voor het Apple platform te gaan uitgeven.
De komst van de iBookstore heeft dus nogal wat mogelijke consequenties voor de Nederlandse uitgeefsector. Het ziet er niet naar uit dat het vak nog op tijd met een serieus antwoord komt, in de vorm van een eigen ebookplatform. Vooral als Amazon en Kobo dadelijk ook actief worden in Nederland is de achterstand bijna niet meer in te halen. Verder zullen boekhandels die flink hebben ingezet op de verkoop van digitale boeken zich moeten herberaden op hun strategie. En uitgevers zullen hun auteurs nog duidelijker moeten maken wat hun toegevoegde waarde is; iedereen kan nu immers ebooks gaan uitgeven via de iBookstore.
Bij Eburon zetten we vol in op de mogelijkheden die de iPad en de iPhone bieden als ereading platform. We hadden als eerste Nederlandse uitgeverij ebooks in de internationale iBookstore staan en inmiddels zijn er ook een aantal van onze Nederlandstalige ebooks te koop in de Nederlandse iBookstore. Ons aanbod aldaar wordt snel uitgebreid met onder andere de beknopte en laaggeprijsde ebooks uit de Eburon Elements serie. Ondertussen werken we hard verder aan onze marketingstrategie om samen met de auteurs aandacht voor deze ebooks te kunnen genereren.
