Eén van de kenmerken van digitale bestanden is dat het erg makkelijk is om een identieke kopie te maken van het origineel. Zo ook bij digitale boeken. Veel auteurs en uitgevers vrezen dan ook dat boeken, éénmaal in digitale vorm aangeboden, oneindig gekopieerd zullen worden.

Die vrees is deels terecht. Daarom zijn er partijen die systemen ontwikkelen die kopiëren tegen moeten gaan. Digital rights management (DRM) is daar een voorbeeld van. Door het toepassen van DRM kan een uitgever controle houden over de digitale content die wordt verkocht. Zo kan er middels DRM voor gezorgd worden dat elk ebook dat verkocht wordt maar op een beperkt aantal apparaten gezet kan worden.

In de praktijk blijkt echter dat geen enkel DRM systeem waterdicht is. Er zijn altijd wegen om de beveiliging te omzeilen. Het is dus onmogelijk om (illegaal) kopiëren tegen te gaan. Een elegante oplossing die niet technisch, maar sociaal van aard is, is Social DRM. Bij deze vorm van DRM wordt de naam van de koper in een ebook gezet, zodat later altijd achterhaald kan worden wie een illegale kopie van een boek heeft gemaakt.

Het meest voorkomende ebook formaat in Nederland is ePub. Helaas is het nog niet zo eenvoudig om een goed ePub bestand te maken. Er bestaan wel tools voor het omzetten van Word, html of pdf bestanden naar ePub, maar meestal komt hier nog veel handwerk bij kijken. Bovendien moeten ePub bestanden die de ‘officiële’ verkoopkanalen ingaan voldoen aan strikte technische eisen.

Het maken van een ePub ebook is een beetje te vergelijken met het omzetten van een Word document naar een internetpagina. Deze omzetting gaat zelden in één keer goed; vooral afbeeldingen, figuren, indexen, verwijzingen en tabellen leveren problemen op.

Professionele vormgevers zullen over het algemeen gebruik maken van InDesign, waar een ePub export functie ingebouwd is. Auteurs die zelf een ePub bestand willen maken kunnen gebruik maken van veel (gratis) tools, die beschreven staan in het Dossier ePub op onze website. In beide gevallen (zowel bij InDesign als bij de tools die gratis beschikbaar zijn) komt er veel handwerk kijken bij het op orde krijgen van het uiteindelijke ePub bestand. Dat handwerk vraagt veel kennis van html en xml.

Het is goed om bij het schrijven van het boek al rekening te houden met de ebook conversie. Probeer zo ‘netjes’ mogelijk te werken in Word, met eenvoudige opmaaksjablonen. Voeg geen al te brede tabellen in, en probeer eventuele afbeeldingen en figuren in het originele formaat op te slaan bij het document.

Wie zijn ebook ook in gedrukte vorm op de markt wil brengen doet er goed aan vooraf te overleggen met de vormgever en/of uitgever. Een slimme workflow kan veel werk achteraf besparen. Wie al een gereed (pdf) manuscript heeft en deze wil omzetten naar ePub kan gebruik maken van onze ebook conversie service (mits het ebook door ons gedistribueerd wordt). De prijs per pagina is hierbij afhankelijk van de complexiteit van het manuscript.

Als een ebook ook internationaal verkocht moet worden, dan is het raadzaam om niet alleen een ePub versie te maken, maar bijvoorbeeld ook een versie die geschikt is voor de Kindle e-reader van Amazon. Daar wordt het .azw formaat gebruikt (niet compatible met ePub).

Zie ook:
Dossier ePub
Ebook conversie service
Ebook uitgeven bij Eburon

In eerste instantie wordt vaak gedacht dat dat het promoten van een ebook hetzelfde in zijn werk gaat als het promoten van een fysiek boek: persberichten verzenden, recensie-exemplaren aanbieden, (aanbiedings)flyers drukken en adverteren. Het grootste deel van deze instrumenten is ook bij ebooks relevant, toch zijn enkele belangrijke verschillen.

Ten eerste moet de focus van een ebook promotiecampagne meer liggen op online verkoopkanalen; daar worden immers de meeste ebooks verkocht. Bij Eburon zorgen we ervoor dat het ebook bij de top drie van ebook aanbieders (in Nederland zijn dat bijvoorbeeld Bol.com, selexyz en ebook.nl) goed en volledig wordt weergegeven, dat de beschrijving op orde is en dat er relevante trefwoorden aan het ebook zijn toegevoegd.

Daarnaast is het essentieel om de vindbaarheid van ebooks optimaal te maken in zoekmachines als Google. Een krachtig instrument kan hier Google Book search zijn; middels dit platform kunnen delen van een (e)boek getoond worden aan potentieel geïnteresseerde lezers. Zij kunnen direct doorklikken naar de website van een aanbieder van het ebook.

Het digitale karakter van het ebook maakt nieuwe vormen van promotie mogelijk, bijvoorbeeld door gratis een eerste hoofdstuk weg te geven, of door extra materiaal in digitale vorm aan te bieden. Dit brengt immers geen extra druk- of distributiekosten met zich mee.

Tot slot lenen social media zich goed voor een ebook promotiecampagne. Gebruikers van sociale media zullen waarschijnlijk sneller geneigd zijn om een boek digitaal te lezen, in plaats van uit een papieren boek. Zet daarom tools als LinkedIn, Twitter en Hyves in om je ebook te ‘pluggen’ bij de doelgroep (zonder in spam te vervallen).

Zie ook:
Plug your book!
Twittermarketing: do's en dont's
Websites steeds vaker ingezet voor boekpromotie

Het ‘uitlenen’ van een ebook is eigenlijk niet te vergelijken met het uitlenen van een gedrukt boek. Want zodra je een digitale versie van een ebook naar iemand anders stuurt, is er sprake van een kopie (tenzij het origineel gewist wordt). Om onbeperkt ‘uitlenen’ te voorkomen worden veel ebooks daarom voorzien van digital rights management (DRM).

Bij commerciële ebooks die zijn voorzien van DRM is uitlenen over het algemeen niet mogelijk; ebooks worden gekoppeld (‘geautoriseerd’) aan één gebruiker, die het recht op het gebruik van het ebook niet over kan dragen aan een ander.

Er zijn wel bibliotheken die ebooks uitlenen. De ebooks die je leent worden voor een vaste periode (bijvoorbeeld twee weken) beschikbaar gemaakt op de ereader van de lezer. In die periode kan het boek niet geleend worden bij de bibliotheek. Zodra de periode afloopt, zorgt DRM ervoor dat het ebook niet meer leesbaar is op de ereader en kan het digitale boek weer door een ander bibliotheeklid geleend worden.

De digitale boeken die bij onze uitgeverij verschijnen zijn te koop bij verschillende (online) boekhandels, waaronder Bol.com, Selexyz.nl, Ebook.nl, Libris.nl, Ako.nl, Studon.nl en Bruna.nl. Ook kunnen de ebooks direct op onze website Eburon.nl aangeschaft en gedownload worden.

Voor het elektronisch ontsluiten van internationale uitgaven werken we samen met een aantal internationale ebookdistributeurs en platformen. We hebben toegang tot o.a. de Kindle Store van Amazon.com, de iBooks store van Apple en het ebookplatform van Google.

DRM staat voor Digital Rights Management. Het is een techniek die ontwikkeld is door de muziekindustrie, onder andere bedoeld om het illegaal kopiëren van digitale muziek tegen te gaan. Door het toepassen van DRM houdt een uitgever of verkoper controle over wat een consument wel of niet mag doen met de door hem gekochte content. Zo kan middels DRM worden ingesteld of (en hoe vaak) een ebook gekopieerd mag worden, of kan er een bepaalde uiterste houdbaarheidsdatum worden meegegeven aan een ebook.

Er zijn verschillende partijen die DRM oplossingen leveren voor ebooks, waaronder Adobe. Die DRM kan worden gebruikt bij ebooks in het ePub en in het pdf formaat. Helaas is de Adobe DRM niet compatibel met andere DRM systemen zoals die van Apple of Amazon. Ebooks die zijn voorzien van Adobe DRM (zoals in Nederland vaak het geval is) kun je dus niet zonder meer lezen op de iPhone, iPad of Kindle ereader.

In de praktijk blijkt dat DRM veel problemen oplevert bij consumenten, en dat het tegengaan van illegaal kopiëren moeilijk is te voorkomen. Uitgeverij Eburon adviseert haar auteurs daarom om af te zien van het gebruik van DRM.

Een ebook is een computerbestand dat de inhoud van een boek bevat. Een ebook kan worden gelezen op uiteenlopende apparaten; op de computer, maar ook op speciaal voor dit doel ontwikkelde ebook readers (kortweg e-readers genoemd), op tablet computers (zoals de iPad van Apple) en op smartphones.

Er bestaan verschillende bestandsformaten voor ebooks. In Nederland is het ePub formaat in zwang. Ebooks die in dit formaat aangeboden worden kunnen op apparaten met uiteenlopende schermgrootten gelezen worden; de tekst past zich automatisch aan. Ook het welbekende pdf formaat wordt wel eens aangeduid als ebookformaat. Het nadeel van pdf is echter dat de pagina’s van dergelijke ebooks niet goed op kleinere schermen te lezen zijn.

Veel uitgevers kiezen ervoor om hun ebooks tegen kopiëren te beveiligen middels digital rights management (drm). Het ebook bestand kan dan pas gelezen worden als deze is geactiveerd. Wie een ebook koopt moet er dus op letten dat zowel het formaat als de beveiligingsmethode werken op zijn of haar e-reader, anders kan het ebook niet gelezen worden.

Ebooks worden over het algemeen via internet verkocht. Na de transactie ontvangt de koper een bestand (via een email, of een downloadlink) met daarin het ebook. Als deze beveiligd is, moet het ebook nog geautoriseerd worden. Dat gaat met speciale ebooksoftware, zoals Digital Editions van Adobe.

De afkorting ePub staat voor ‘electronic publication’. Het ePub formaat is een bestandsformaat voor digitale boeken. Digitale boeken die zijn opgemaakt in het ePub formaat kunnen worden weergegeven op verschillende apparaten, zoals e-readers, pc’s en smartphones. Bij ePub is de opmaak niet ‘hard’ vastgelegd, zoals bij pdf het geval is. Dat wil zeggen dat de pagina’s en regels zich aanpassen aan de grootte van het scherm waarop een ePub ebook wordt bekeken.

In ePub ebooks kunnen ook afbeeldingen en links worden verwerkt, net zoals bij HTML pagina’s. ePub is dan ook gebaseerd op dezelfde technologie als HTML. Er worden echter vrij strikte eisen gesteld aan ePub bestanden die door ebook distributeurs worden geaccepteerd. Het is daarom niet heel eenvoudig om zelf ebooks in het ePub formaat te maken.

Meer informatie over ePub is te vinden in het Dossier ePub van uitgeverij Eburon.

Als er één onderwerp de gemoederen binnen uitgeversland (en daarbuiten) wel bezighoudt, is het de vraag wat een ebook zou moeten kosten. Sommigen benaderen deze vraag vanuit een productietechnisch perspectief (‘het kost niets om een digitaal bestand te maken en te verspreiden, dus mag een ebook niet veel kosten’), anderen hangen een meer verkoop-economische manier van kijken aan (‘de prijs van het ebook is direct gerelateerd aan de prijs van het fysieke boek’), weer anderen nemen het perspectief van de marketeer in (‘wat heeft de klant over voor deze kennis’).

Het is zeker waar dat het wegvallen van kosten voor drukwerk, distributie en opslag het ebook een stuk goedkoper zou moeten maken dan een gedrukt boek. Daar staat tegenover dat het verschil in BTW roet in het eten strooit (19% bij ebooks, 6% bij boeken). Bovendien zijn indirecte kosten zoals redactie, vormgeving en marketing ook van toepassing op het digitale boek. Deze kosten zullen dus ook meegenomen moeten worden in het bepalen van de ‘kostprijs’ van het ebook (als functie van de verwachte verkoop). Boekhandels tot slot verlangen vaak eenzelfde marge op digitale boeken als op fysieke boeken.

Bij Eburon overleggen we steeds met de auteur wat de te volgen prijsstrategie is. Gaat het een auteur vooral om naamsbekendheid en staat de verspreiding van zijn werk voorop, dan ligt het voor de hand om een lagere ebookprijs te kiezen. Gaat het om ‘need to know’ werk waarbij de waarde van de inhoud van het ebook voor de gebruiker net zo hoog is als dat van een gedrukte versie, dan kan de verkoopprijs van het ebook die van de fysieke versie benaderen.

Het digitale boek heeft een aantal voordelen, maar kent zeker ook nadelen. Hieronder een rijtje van punten waar het ebook nog niet zo sterk in is:

- Het ebook kan eenvoudig illegaal gekopieerd worden;
- Er zijn nog maar weinig mensen met ereaders, waardoor de markt beperkt is;
- Verschillende standaarden en formaten zorgen voor incompatibiliteit;
- DRM kan consumenten beperken in het gebruik van hun ebooks;
- Het is lastig om grafisch complexe boeken om te zetten naar een ebookformaat;
- Op ebooks is het hoge BTW tarief (19%) van toepassing, tegenover 6% bij boeken.

Het ebook heeft een aantal voordelen ten opzicht van papieren boeken. Hieronder een kort overzicht van de grootste voordelen van ebooks:

- Een ebook kent geen fysieke productiekosten;
- De distributiekosten van ebooks zijn lager dan die van gedrukte boeken;
- Een ebook is makkelijk doorzoekbaar;
- Ebooks kunnen nooit uitverkocht raken;
- Het is eenvoudiger om een ebook te actualiseren;
- Ebooks kunnen verrijkt worden met afbeeldingen, links en zelfs video.

In Nederland stijgt het aantal boekhandel(keten)s dat ebooks aanbiedt snel. Bol.com, ebook.nl, Libris, Bruna, Ako en selexyz zijn een aantal voorbeelden van ketens waar klanten terecht kunnen voor digitale boeken. Over het algemeen betrekken zij hun aanbod van ebooks uit de databases van twee ebook distributeurs; eBoekhuis (van Centraal Boekhuis) en ePagine.

Onafhankelijke boekhandels zijn doorgaans nog niet zover dat zij digitale boeken kunnen verkopen via hun websites, uitzonderingen daargelaten.