Is de iPhone de 'iPod van de uitgeefindustrie'?

Wanneer men over het boekenvak en de ontwikkeling van elektronisch lezen spreekt, wordt vaak de analogie met de muziekindustrie aangehaald. De opkomst van het mp3 formaat, breedband internet en gebruiksvriendelijke muziekspelers zoals Apple’s iPod leidden immers tot een ongekende omwenteling in de manier waarop mensen muziek verkrijgen en consumeren.

Toen in 2006 de eerste iLiad werd geïntroduceerd door het Nederlandse iRex Technologies werd door velen – ook door mij – al gesproken over ‘de iPod voor het boekenvak’. Maar ook al zijn er sindsdien een aantal concurrerende ebook readers op de markt gekomen, zoals de Cybook en Amazon’s Kindle, en experimenteren steeds meer uitgevers met het digitaal ontsluiten van boeken en nieuws, echt sprake van een uitgeefrevolutie is er niet. Ebook readers zijn te duur, er is onvoldoende content beschikbaar en men loopt al met genoeg devices rond.

Mensen lezen niet meer – lang leve het lezen
Frappant is dat juist Apple topman Steve Jobs, die zelf niet in ebooks gelooft (‘people just don’t read anymore'), nu onbewust een hele generatie gadgetfreaks aan het ebook helpt. De draadloze connectiviteit, de beschikbaarheid van diverse 'third party' ebook applicaties en online toegang tot een hele bibliotheek aan gratis en commerciële ebooks maken de iPod en de iPhone tot perfecte mobiele ebook readers, waarop je ook nog eens muziek en luisterboeken kunt afspelen, het laatste nieuws binnenhaalt, video’s kijkt en het internet opgaat.

Als je alleen al de verkoop van de iPhone, waarvan er dit kwartaal naar verwachting zo'n vijf miljoen over de toonbank gaan, afzet tegen de verkoop van bijvoorbeeld de Kindle, die in een jaar tijd ‘slechts’ zo’n tweehonderdvijftigduizend van eigenaar verwisselde, zou de conclusie wel eens kunnen zijn dat Apple de lachende derde is in ebookland. Want middels de iTunes infrastructuur kunnen ook moeiteloos ebooks aangeboden worden. Ook al zou maar 10% van de iPhone of iPod bezitters wel eens een ebook lezen, dan nog heb je het over een markt van honderdduizenden potentiële lezers.

Markt voor ebooks explodeert
Uitgevers van fictie doen er denk ik goed aan om serieus te kijken naar het iPod/iPhone duo als ebook platform. Vooral gelet op de geruchten dat Mobipocket, het bestandsformaat dat momenteel min of meer standaard is in ebook land, binnenkort met een iPhone/iPod App komt, zou het zo maar kunnen zijn dat de markt voor ‘licht verteerbare’ ebooks gaat exploderen.

Uitgevers van studieboeken of grafisch complexere boeken zullen nog niet zoveel kunnen met Apple’s devices, maar ook voor hen geldt dat de ontwikkelingen niet stilstaan; waarschijnlijk verschijnt er nog eind dit jaar een nieuwe generatie ebook readers met A4-formaat schermen waarop (studie)boeken perfect worden weergegeven.

Natuurlijk is en blijft de vraag welke ebook standaard zal ‘winnen’ en hoe er omgegaan moet worden met beveiliging en drm. Volgens mij is het antwoord op deze vraag heel eenvoudig: dat weten we binnen nu en twee jaar. Tegen die tijd is de ‘format-war’ geweest, heeft de consument gekozen voor één ebook standaard, behoort drm tot het verleden en weten we niet beter dan dat we boeken ook prima van een scherm kunnen lezen.