25-03-10 16:11
In Nederland lopen drie tot vierduizend betaalde sportmanagers rond. Die doen goed werk, maar het kan veel professioneler, vindt docent/onderzoeker Adri Broeke die vandaag promoveert aan de Hanzehogeschool op zijn proefschrift Professioneel sportmanagement vernieuwen.
Door Rene Fransen
Vergelijk de Amerikaanse NBA basketbalcompetitie eens met het voetbal in de Europese Championsleague van de UEFA. De NBA competitie is gesloten en alles wordt geregisseerd. De bond bepaalt de maximale salarissen, of wie eerste keus heeft bij het aantrekken van talent.
In het Europese voetbal zijn de clubs de baas. De rijksten domineren de competitie. “De Championsleague is veel voorspelbaarder dan de NBA-competitie. In Europa loopt daarom de discussie of we het Amerikaanse model moeten overnemen”, vertelt Adri Broeke. De docent/ onderzoeker van de opleiding sportmanagement van de Hanzehogeschool promoveert vandaag aan de sociale faculteit van de RUG op een onderzoek naar vernieuwing van het sportmanagement.
Sport is de belangrijkste bijzaak van het leven en moet je dus in goede banen leiden, vindt Broeke. Nederland gebruikt het ‘Rijnlandse model’.“De vrijwilligers aan de basis hebben een belangrijke rol. Die bepalen eigenlijk hoe de sport bestuurd wordt.” Neem het NOC*NSF. Voorzitter Erika Terpstra is gewoon vrijwilliger. Onder haar werken professionele managers, omdat veel taken te complex zijn voor vrijwilligers. “Daarom is het vaak nodig om te professionaliseren”, weet Broeke. Maar een té professioneel management kan de vrijwilligers aan de basis weer van zich vervreemden. Managers uit het bedrijfsleven hebben nog wel eens te weinig voeling voor de emotie die sport met zich meebrengt. “Je moet feeling hebben met wat er op het gras en de tribune gebeurt.”
Professionele sportmanagers zitten bij profteams, grote amateurclubs en sportbonden, werken als beleidsmedewerkers sportbeleid bij de overheid of ze runnen een commercieel fitnessbedrijf. Het is een divers gezelschap. Uit Broekes onderzoek blijkt dat tachtig procent een hbo of wo- opleiding heeft. “Maar ze produceren nauwelijks nieuwe kennis”, ontdekte Broeke. “Ze zoeken elkaar ook niet op. Het zijn cowboyachtige, geïsoleerde kenniswerkers.” Daar komt bij dat sportmanagement in Nederland niet aan universiteiten wordt gedoceerd. “In de ons omringende landen en de VS is het wel een academische opleiding. Daardoor ontstaan er beroepsverenigingen en publicaties.”
Het proefschrift van Broeke is een van de weinige oorspronkelijke Nederlandse studies naar sportmanagement. Hij beschrijft onder andere een model voor kennisverwerving, de ‘studieteammethode’. Kleine groepjes praktijkprofessionals pakken dan een probleem uit hun sector aan, doen literatuuronderzoek, proberen oplossingen uit en doen verslag. “Daar kunnen de collega’s dan op schieten, zodat de resultaten nog beter worden.”
Wat is het belang van deze verdere professionalisering? “Er kunnen bijvoorbeeld nieuwe sportbusinessconcepten worden ontwikkeld. Dat zie je al bij de fitnesscentra. Sportmanagementprofessionals kunnen meer als strategische ontwerpers te werk gaan. Met nieuwe ideeën kunnen ze zelf invulling geven aan de ontwikkeling van de sportmarkt. Dan ben je minder afhankelijk van sociaalgeografische factoren. Daarnaast is er nieuwe kennis nodig om sport een plek te geven in het ‘grotere geheel en aan te laten sluiten bij andere sectoren als gezondheid, ruimtelijke ordening of sociale integratie.” Broekes proefschrift biedt geen nieuwe wetenschappelijke theorie, maar daar was hij ook niet op uit. “Je hoeft geen nieuwe theorie te ontwikkelen om nieuwe kennis te genereren.” Kennis om de kennis, wat op veel universiteiten nog altijd als het belangrijkst wordt gezien, is niet zaligmakend, vindt hij. “Ik genereer kennis om te gebruiken in de beroepspraktijk. Juist daardoor verstevig je de positie van de wetenschap in de samenleving”, vindt hij. “Bovendien, maar tien procent van de afgestudeerden aan een universiteit gaat verder in de ‘zuivere’ wetenschap. De rest komt in een professionele praktijk terecht.”
