Taal & Taalverwerving

Zijn leesbevorderingsprogramma’s effectief in het verbeteren van de leeshouding en uiteindelijk het intensiveren van het leesgedrag?

Eind vorige eeuw kwamen de eerste interactieve prentenboeken in de Verenigde Staten op de markt. De boeken boden naast een verhaal computerspelletjes en grappige of vermakelijke animaties en hadden op het eerste oog een aantrekkelijke vormgeving. De boeken zijn nooit concurrenten geworden van papieren prentenboeken en hebben, wellicht vanwege het gameachtige karakter, geen ingang gevonden in het onderwijs. In deze publicatie rapporteren we over onze eerste bevindingen met het gebruik van interactieve computerboeken in klassen.

Katwijk aan Zee is altijd een gesloten gemeenschap geweest. Daardoor is het dialect er goed bewaard gebleven. Maar wat gebeurt er met het dialect als de standaardtaal meer invloed krijgt? In Dialect en dialectverandering in Katwijk aan Zee worden de veranderingen in kaart gebracht die zich in deze tijd in het Katwijks voltrekken.

Einfache Formen werd door Hans-Georg Gadamer omschreven als een standaardwerk van de wetenschap. Met deze vertaling, verzorgd door zijn biograaf Walter Thys, verschijnt Jolles' bescheiden ‘magnum opus’ voor het eerst in zijn moedertaal.

Waarom moet je lezen wat je nog niet kunt begrijpen? Deze vraag ligt ten grondslag aan dit onderzoek en duidt treffend de problemen in het literatuuronderwijs. Deze studie beschrijft niet alleen hoe het literaire ontwikkelingsproces bij adolescenten verloopt en welke fasen daarin kunnen worden onderscheiden, maar biedt tevens een didactische ‘gereedschapskist’ waarmee docenten kunnen bepalen welke boeken en opdrachten voor een bepaald niveau geschikt zijn.

Nieuwsberichten over het leesgedrag van scholieren in het voortgezet onderwijs hebben de laatste tien jaar zelden een positieve strekking. Scholieren lezen niet graag, lezen steeds minder en blijken er volgens enkele berichten ook niet erg goed in te zijn. Men zou bijna het idee gaan krijgen dat geen enkele adolescent nog graag leest. Wat is hier nu precies van waar?

Paul van Ostayen sprak ooit over dichters en hun honger naar het absolute. Door deze poëziebeschouwingen van Johan Reijmerink wordt duidelijk hoe dichters zich bewegen op de scheidslijn tussen het bewuste en het onbewuste, het aardse en het hemelse, het fysische en het metafysische, het benoembare en het onbenoembare.

Waar komen de Jiddisje woorden in het Nederlands eigenlijk vandaan? Dergelijke woorden kent iedereen. Minder bekend is dat er ooit een complete Nederlands Jiddisje taal is geweest, die werd gesproken en geschreven in met name de zeventiende en de achttiende eeuw.

Het lezen van fictie in een bepaalde leeftijdsperiode staat niet op zichzelf. Het lezen ervóór en het lezen erna hangen er nauw mee samen. Het ontwikkelen van een leesattitude en leesmotivatie, het aanleren van vaardigheden om fictie te lezen en het leren ervaren van leesvoldoening betreffen niet alleen het begin van de leescarrière; ze bepalen ook latere fasen ervan. Deze congresbundel biedt een staalkaart van onderzoek over het lezen in de lengte en in de breedte van Nederlandse wetenschappers.

Vmbo-leerlingen nemen in het voortgezet onderwijs een geheel eigen plek in. Hun leergedrag kenmerkt zich door een praktijkgerichte houding en de onderwijsvorm is daar dan ook naar. Waar het lezen betreft komen er vaak negatieve berichten in het nieuws. In dat opzicht is het belangrijk te weten hoe de situatie werkelijk is. Hoe kenmerkt het leesgedrag van vmbo-leerlingen zich?