04-04-07 11:00
Volgens een zojuist verschenen rapport van het Ruimtelijk Planbureau verdwijnen bepaalde winkels uit het straatbeeld, door de toenemende populariteit van winkelen op het internet. De boekhandel wordt in de studie specifiek genoemd als winkeltype dat met uitsterven bedreigd wordt. Een reële dreiging, of is er wellicht ruimte voor een ander type boekhandel?
De opstellers van het rapport stellen dat met name in de binnensteden het winkellandschap fors zal veranderen. Reisbureaus, bruingoed- en witgoedzaken, cd-winkels en boekhandels verdwijnen zelfs grotendeels uit het straatbeeld als gevolg van de concurrentie van het internet.
Long tail
Wie zich enigszins heeft verdiept in de theorie van de Long Tail - minder verkopen van meer verschillende producten - snapt dat boekhandels inderdaad in een lastige positie gedwongen worden.
De trend is immers dat de oplage van nieuwe titels kleiner wordt. Het aantal verschillende titels dat wordt gepubliceerd neemt echter sterk toe, mede als gevolg van de ‘democratisering van de productiemiddelen’.
Boekhandels moeten hun marge daarom uit enkele goedlopende titels halen. Er is eenvoudig te weinig schapruimte om het steeds bredere aanbod aan titels in de winkel te leggen. Schapruimte die wel betaald moet worden, maar die te weinig omzet oplevert.
En daar komt internet om de hoek kijken: de kosten van virtuele schapruimte zijn te verwaarlozen. De breedte van het aanbod verschuift daarom naar de virtuele boekhandels zoals Amazon en bol.com.
Niche of bulk
Voor uitgevers van nicheboeken – zoals Eburon – is de boekhandel al lang niet meer het voornaamste verkoopkanaal. Veel van onze boeken worden verkocht via webwinkels als bol.com en managementboek.nl. Ook de verkoop via de eigen webshop neemt toe. Google is daarbij het zoekportaal; voer een willekeurige Eburon-titel in en onze site verschijnt al snel bovenaan.
De uitgevers van de Sonja Bakkers en de Kluuns richten zich daarentegen meer op bulkverkoop via de algemene boekhandel, waarbij betere marges te onderhandelen zijn.
Ik denk dat de boekhandel zich in twee richtingen zal ontwikkelen. Langs de ene lijn zul je steeds meer kleine boekenkiosken zoals de Read Shops, de Ako’s en de Bruna’s zien op stations en in winkelstraten, waar je de bestseller 60 ziet liggen naast agenda’s, tijdschriften en dagbladen.
Langs de andere lijn zal de nicheboekhandel zich verder ontwikkelen, die bovendien in toenemende mate virtueel gaat opereren. Voor elke niche een webshop met boeken op dat gebied en links naar gerelateerde sites.
Humor
Het ruimtelijk planbureau heeft overigens wel humor: volgens hun website is het rapport te bestellen bij de - volgens het rapport verdwijnende - boekhandel. Gelukkig is het rapport ook te downloaden via onderstaande link.
