Verzelfstandiging en de politieke economie

Dit boek belicht één van de meest ingrijpende veranderingen in de organisatie van de rijksoverheid: verzelfstandiging naar zelfstandige bestuursorganen. Bij verzelfstandiging krijgen ambtenaren eigen bevoegdheden en verantwoordelijkheden voor de uitvoering van beleid. Dit roept twee vragen op: welke mate van autonomie krijgen uitvoerders? En hoe kan de politieke leiding een zelfstandig uitvoerder adequaat aansturen?

In het boek worden beide vragen op heldere wijze geanalyseerd. Het geeft grondig inzicht in aspecten die in de bestaande literatuur onderbelicht zijn gebleven. De mate van autonomie wordt verklaard met een nieuw-institutionele economische theorie waarin het politieke karakter van beslissingen over verzelfstandiging expliciet is verdisconteerd. Voor de aansturing is een methodiek uitgewerkt waarin de prestaties van uitvoerders een plaats krijgen ten opzichte van politieke instrumenten voor toezicht en correctie en de culturele aspecten van de relatie tussen politieke leiding en uitvoerders.

De analyses worden geïllustreerd met aansprekende praktijkvoorbeelden op het beleidsterrein van studiefinanciering, asielverlening en mededinging. Daarnaast bevat het boek empirische gegevens over kerndepartementen en verzelfstandigde organisaties.

Drs. J. van Leerdam is werkzaam als onderzoeker bij het Centrum voor Beleidsadviserend Onderzoek. Hij is daar onder meer betrokken bij projecten op het gebied van onderwijs en openbaar vervoer. Eerder publiceerde hij verschillende bijdragen over de organisatie en financiën van de overheid.